Ôi, tình thoái trào!

Chủ Nhật, 19 tháng 8, 2012

Bất kỳ ai tham gia vào công việc kinh doanh đều biết đến khái niệm “The product life cycle” (Vòng đời của sản phẩm). Đó là một triết lý kinh doanh, một khái niệm bất di bất dịch trong marketing cũng như logic cuộc sống đã được đúc kết từ tổ tiên “Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời”. Không gì tự nhiên mà tồn tại mãi. Triết lý này giống như một đồ thị hình sin, hoặc dễ hiểu hơn giống như một quả đồi, trong đó “Vòng đời của sản phẩm” được chia làm 6 giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất là “To be launched” (Sản phẩm được ra mắt), thứ hai là “To be developed” (Phát triển), “Go through a period of growth” (Đi vào giai đoạn trưởng thành), “Enter maturity” (Chín muồi). “Decline” (Thoái trào), “Die” (Chết hẳn).

Tung chiêu quá muộn

Trong đồ thị, giai đoạn ra mắt sản phẩm đứng ngay dưới chân đồi, “trưởng thành” trên đỉnh đồi. Còn “chết hẳn” thì chắc ai nấy đều hình dung được nó nằm ở đâu. Vì thế, các nhà sản xuất từ dầu gội, mỹ phẩm, đến xe hơi hay điện thoại di động phải liên tục tung ra những sảm phẩm mới rồi quảng cáo khắp toàn cầu, dù cho những sản phẩm “mới toanh” này chỉ thay đổi tí chút về mẫu mã, thêm bớt chút chức năng. Kiểu như dầu gội chiết xuất từ dâu tây giờ thêm ít sữa chua vào cho tăng phần thanh xuân vĩnh viễn của tóc nhưng phần nhiều chỉ là thêm ở… vỏ, còn ruột về cơ bản thì vẫn nguyên si thế.

Hoặc như nhiều ban nhạc, nhà soạn nhạc, nhà văn, đến tuổi nào đó thì ngừng, không biểu diễn hoặc sáng tác nữa. Cái sự cần phải ngừng này thường là do công chúng báo hiệu giùm, vì khi lượng đĩa hát mới sụt giảm, lượng sách mới bán ra vẫn còn nguyên số lượng như lúc vừa xuất kho (tôi nhấn mạnh chữ “mới” vì sản phẩm nghệ thuật không giống sản phẩm hàng hóa, những gì đã thành công sẽ mãi trường tồn, chỉ thoái trào ở những sản phẩm được sáng tác không phải ở giai đoạn đỉnh cao). Nhưng cũng nhiều người tự nhận biết, ngừng ngay ở lúc còn đỉnh cao để tên tuổi trở thành bất tử và là nỗi tiếc nuối khôn nguôi trong lòng công chúng, như ban nhạc ABBA là một ví dụ.

Tình yêu và hôn nhân, cũng hệt như tất tật các phạm trù khác trong cuộc sống, cũng có “vòng đời” của nó. Nhưng bạn đừng nhầm tưởng “to be launched” được đặt ngay trong ngày cưới. Không phải thế. Giai đoạn “ra mắt sản phẩm” trong một mối quan hệ chính là lúc họ thiết lập mối quan hệ đó, cho đến giai đoạn “trưởng thành” được đánh dấu bằng một đám cưới. Nghĩa là đám cưới thường được tiến hành trong quá trình đỉnh cao của tình yêu và sự si mê, nồng nhiệt. Sau đó “chín muồi” sẽ kéo dài thêm một giai đoạn nữa rồi mới “thoái trào”. Điều này cũng khá linh hoạt. Giờ nhiều cặp vợ chồng mới cưới đã rơi vào “thoái trào” ngay từ trước ngày cưới, ấy là bởi giai đoạn tìm hiểu và phát triển của họ lâu quá (có thể kéo dài 5 – 8 năm), đâm ra đến lúc thành nhàm, đôi bên ì ra không muốn cưới, vì thấy thế này cũng tốt, cưới xong cũng… chỉ đến thế… Thậm chí, có cô trước ngày cưới còn nói nửa đùa nửa thật rằng: “Lắm lúc em cứ nghĩ em chẳng thích cái ông chồng này, em thấy chả muốn cưới tí nào”, dù họ chịu khó mua vé máy bay và mang hoa cưới sang tận nước ngoài chụp ảnh cưới. Có đôi vợ chồng quen nhau ba tháng đã cưới, sau khi đốt cháy giai đoạn thì tất quá trình “chín muồi” của họ sẽ kéo dài hơn sau ngày cưới.